सुनिल तुगनायत, सिटी हब मिडिया वणी…
ही बातमी सोशल मीडियावर येणाऱ्या प्रतिक्रियेवर आधारित आहे व याचा निश्चित कालावधी नाही, तसेच विश्लेषण केलेली आहे…
वणी येथे पोलीस प्रशासनाकडून अवैध धंदे, विनापरवाना वाहतूक, मटका आणि गुटख्यावर वारंवार धाडी टाकल्या जातात. सोशल मीडियावर या कारवायांच्या बातम्याही मोठ्या अभिमानाने प्रसिद्ध केल्या जातात. परंतु, या बातम्यांवर सामान्य नागरिकांकडून कौतुकाचा वर्षाव होण्याऐवजी, उपरोधिक टोमणे आणि ‘हास्यास्पद’ (Haha) प्रतिक्रियांचा पाऊस पडत असल्याचे चित्र सध्या पाहायला मिळत आहे.
पोलीस आणि सामान्य जनता यांच्यातील विश्वासाची दरी दिवसेंदिवस कशी रुंदावत चालली आहे, यावर प्रकाश टाकणारा हा एक विशेष वृत्तांत:
वणी पोलीस अन् सोशल मीडिया: कौतुकाऐवजी उपरोधाचा ‘ट्रेण्ड’…
शहरात आणि तालुक्यात कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासाठी वणी पोलिसांकडून अवैध धंद्यांवर छापे टाकले जातात. मात्र, या कारवायांची बातमी सोशल मीडियावर येताच, स्थानिक नागरिक त्यावर दाद देण्याऐवजी पोलिसांची खिल्ली उडवताना दिसतात. कमेंट बॉक्समध्ये येणाऱ्या प्रतिक्रिया पाहिल्या तर जनता आणि पोलीस प्रशासनामध्ये कमालीचा **अविश्वास** निर्माण झाल्याचे स्पष्ट होते.
नागरिकांच्या या नकारात्मक मानसिकतेमागे काही ठोस कारणे आणि त्यांच्या काही संतप्त भावना आहेत, ज्या सोशल मीडियाच्या माध्यमातून उघड होत आहेत.
नागरिकांच्या प्रतिक्रिया काय दर्शवतात? (प्रमुख कारणे)
* **’दिखाऊ’ कारवाईचा संशय:** “आधीच सेटिंग असते, ही फक्त दाखवण्यापुरती केलेली कारवाई आहे,” अशी थेट शंका अनेक नागरिक उपस्थित करतात. कारवाईनंतर काही तासांतच हे धंदे पुन्हा पूर्ववत सुरू होत असल्याने पोलिसांच्या हेतूबद्दल जनतेत शंका आहे.
* **’खिलाडी’ मोकळा, ‘अनाडी’ गजाआड:** सोशल मीडियावरील युजर्सच्या मते, पोलीस नेहमी केवळ छोट्या-मोठ्या एजंटना किंवा मजुरांना (अनाडी) पकडतात. मात्र, या काळ्या धंद्यांचे मुख्य सूत्रधार (खिलाडी) नेहमीच मोकळे फिरतात.
* **जब्त मुद्देमालावर अविश्वास:** धाडीच्या वेळी जप्त केलेली रक्कम किंवा मालाचा आकडा नेहमीच अतिशय कमी दाखवला जातो, असा आरोप नागरिक करतात. लाखो रुपयांची उलाढाल असणाऱ्या अड्ड्यांवर केवळ काही हजारांचा मुद्देमाल दाखवल्यामुळे पोलिसांच्या कारवाईवर लोकांचा विश्वास बसत नाही.
* **जुने गुन्हे आणि रखडलेली चौकशी:** “गेल्या वेळी पकडलेल्या आरोपींचे काय झाले? पुढे काय कारवाई झाली?” असे प्रश्न विचारून नागरिक पोलिसांना धारेवर धरतात. कारवाईचे केवळ ‘फोटोज’ येतात, पण पुढे काय होते, याचा पाठपुरावा (Follow-up) कधीच जनतेसमोर येत नाही.
* **प्रलंबित चोऱ्या आणि सर्वसामान्यांची परवड:** सर्वसामान्यांचा रोष वाढण्याचे मुख्य कारण म्हणजे त्यांच्या हक्काच्या तक्रारी. शहरात मोबाईल चोरी, दुचाकी चोरी किंवा घरफोडीचे अनेक गुन्हे उघडकीस आलेले नाहीत. सामान्य माणूस पोलीस स्टेशनच्या चकरा मारून थकून जातो, मात्र त्याला न्याय मिळत नाही. उलट दुसरीकडे अवैध धंद्यांच्या धाडींचे श्रेय घेताना पोलीस दिसतात, हे विसंगत चित्र लोकांना खटकते.
विश्वासाची कमतरता की संवादाचा अभाव?
सोशल मीडियावरील बातम्यांवर प्रतिक्रिया न देता केवळ **’हास्याचे इमोजी’ (😂)** टाकणाऱ्यांची संख्या मोठी आहे. हे ‘मौन हसू’ पोलिसांच्या कार्यपद्धतीवर जनतेने केलेला सर्वात मोठा आणि गंभीर कटाक्ष आहे. जेव्हा जनता पोलिसांच्या कारवाईकडे गांभीर्याने पाहत नाही, तेव्हा खाकीची जरब कमी झाल्याचे ते लक्षण मानले जाते.
पोलिसांची डागाळलेली छबी सुधारणार कशी?
वणी पोलिसांबद्दल सामान्य जनतेत सध्या सकारात्मक छबी नाही, ही वस्तुस्थिती नाकारता येत नाही. जनतेचा विश्वास परत मिळवायचा असेल तर प्रशासनाला केवळ दिखाऊ धाडी टाकून चालणार नाही, तर:
१. मुख्य सूत्रधारांवर कठोर कारवाई करावी लागेल.
२. सर्वसामान्यांच्या चोऱ्या आणि तक्रारी तातडीने निकाली काढाव्या लागतील.
३. सोशल मीडियावरील उपरोधाला उत्तर कौतुकात बदलायचे असेल, तर कारवाईमध्ये पारदर्शकता आणावी लागेल.
पोलीस आणि जनतेमधील हे अविश्वासाचे नाते वणी शहराच्या सुरक्षिततेसाठी नक्कीच भूषणावह नाही. आता वणी पोलीस प्रशासन जनतेचा हा अविश्वास दूर करण्यासाठी काय पावले उचलते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
